|
_small.jpg "Voëls: Rooi Macaw")
Groter weergawe |
Gevleuelde Vriende Voëls is sekerlik
een van die veelsydigste groepe van die diereryk. Hierdie groep diere is
warmbloedig, nes soogdiere, maar word onderskei, omdat hulle vere het en
eiers lê. Dit is wel so, dat visse en reptiele ook eiers lê, maar voëls
se eiers het harde doppe. |
|
Voëls kom in verskillende groepe soos waadvoëls, sangvoëls, roofvoëls,
ens voor en baie families bestaan waar onder andere die pragtige rats
en vaartbelynde swaeltjies, die langbeen kraanvoëls, kragtige arende,
valke en uile, die eienaardige hammerkop, die hoep-hoepe met hul snaakse
kammetjies, glasogies met hul koddige ronde lyfies, troupante met die
pragtigste kleure en nog talle-talle meer. Voëls kan op een plek bly,
of kan deel wees van die groepe wat seisoenaal migreer na warmer of
voedselryke oorde.
Voëls se warmbloedigheid help hulle om baie koue weer te oorleef, soms
selfs beter as soogdiere. Voëls se skelet is baie lig, omdat gedeeltes
daarvan hol is en dít, tesame met vere en talle ander dinge, help
hierdie diere om te kan vlieg. Voëls kan baie goed sien en die oë kan
óf weerskante van die kop wees soos by hoenders, of aan die voorkant soos
by uile. Daar bestaan nie 'n oorskulp by voëls nie, maar in sommige
gevalle, soos
by uile, help die vere rondom die ore om die klank beter te kanaliseer. |
|
'n Magdom van verskeidenheid snawels kom voor. Die
snawels van saadvreters is kort en bonkig, dié van visvreters lank en
soms gekrom soos by die kakelaar. Flaminke het spesiale "siffies" in die snawels
om die kos beter te vang, pelikane 'n lang, diep bek om vis mee op te skep,
die speg 'n "kussing" in die voorkop direk agter die snawel om die harde
getik van sy snawel te buffer, die bontelsie en Amerikaanse avoset
opwaartse gekromde snawels om kos beter te kan opskep en te sif en nog
talle ander sulke eienskappe. |
_small.jpg "Voëls: Veelkleurige Troupand")
Groter weergawe |
|
Die kloue is ook besonder doelmatig. Die
waadvoëls het meestal gewebde pote om te help met die swemmery. Dit
sluit in eende, ganse, swane en baie soorte seevoëls. Saadvretertjies het
klein kloutjies wat maklik aan grashalms en takkies kan vasklou, nog
ander soos die roofvoëls wat insluit arende, valke, jakkalsvoëls, woue,
paddavreters, sperwers en al die soorte aasvoëls, het kragtige kloue waarmee hulle
'n prooi kan gryp, deurboor en verskeur. Sommige voëls soos eende, kormorante,
seevoëls soos pikkewyne en party visvangertjies kan diep duik en die
vlerke amper soos spane of roer gebruik. Voëls verskil baie van omgewing na
omgewing. Daar is baie voëls wat kenmerkende is van net sekere lande en
streke en selfs as embleme of deel van 'n provinsie se vlag vorm. Die
kiwi wat Nieu-Seeland voorstel, is so 'n voorbeeld. Voëls kan meestal
vlieg, maar daar is 'n paar soorte wat nie kan vlieg nie. Die volstruis,
kiwi, emu, rhea en pikkewyne is almal voëls wat nie kan vlieg nie. Die neste
van voëls is ook baie verskillend van mekaar. Sommiges gebruik net 'n
uitgekalfde rots of plat stuk grond soos baie van die pikkewyne, ander
bou neste met stokkies en takkies, nog ander weef ingewikkelde nessies
soos die vinkies en ander bou neste in ou of uitgeholde boomstompe.
Party bou gemeenskaplike neste soos wewers en ander weer, bou neste met
modder soos swaeltjies. Net soos die neste, verskil eiers in grootte, kleur, vorm
en uitbroeityd. Etlike voëls soos parakiete, kanaries, kokketiele en
papegaaie is deur die jare as troeteldiere aangehou. Posduiwe en selfs
patrysies en kwartels is ook deel van hierdie groep. Nie alleen baat
die natuur by die wonderlike verskeidenheid voëls nie, maar baie mense
vind die waarneming van voëls in hul natuurlike habitat en die
bestudering van dié diere hoogs interessant en baie ontspannend. 'n
Heerlike stokperdjie wat die ure vul met nuwe wonder vir die lewe en die
natuur. Fotograwe weet ook watter uitdaging dit is om voëls te probeer
fotografeer en goeie foto's van hulle geneem te kry. |
|
_small.jpg "Gevleuelde Vriende. Pragtige swart swaan")
Groter weergawe |
Daar is so baie
besonderhede oor hierdie diere dat mens sekerlik 'n hele ensiklopedie
met gemak sou kon saamstel, en met die gerieflike toegang na inligting
op die Internet, raak dit al hoe makliker om meer van hierdie besondere
groep te wete te kom. Hulle bly beslis van die wonderlikste diere wat
die planeet met ons deel en hul unieke kwaliteite word nog daagliks deur
wetenskaplikes en Jan Alleman ontdek en bewonder. |
|
|
|
Dankie vir mense
soos Austin Roberts en John James Audubon wat hul uitgebreide kennis oor hierdie onderwerp met ons
deur die jare gedeel het. |
|
|
|
Skakels met
meer inligting oor voëls:
|
| |
|
.jpg "Voëls: Rooi Macaw")
.jpg "Voëls: Veelkleurige Troupand")
.jpg "Gevleuelde Vriende. Pragtige swart swaan")
